قال : و الامكان اعتبارى يعرض لما وافقونا على انتفائه . « 1 » يعنى امكان امر اعتباريست كه عارض مىشود چيزى را كه منازع موافقت دارد با ما در انتفاء آن در خارج مثل مركبّات خياليّه . اين جواب حجّت ثانيه است از براى ايشان بر اثبات معدوم ، و آن حجّت اين است كه : معدوم ممكن است ، و امكان نيست امر عدمى را ، و الّا فرق ميان [ ب - 14 ] نفى امكان محال ، و امكان منفى نيست ، يعنى امكان ممكنات معدومه به اين دليل از / * الف / 11 / امور منفيّه نخواهد بود بلكه از امور ثابته است « 2 » ، پس امكان امر ثبوتى خواهد بود ، و جوهرى نيست آن كه قائم به ذات خود باشد ، به جهت آن كه امريست اضافى و اضافى استدعاى محلّى مىنمايد ثابت كه آن ممكن است ، به جهت آن كه محال است كه صفت ثابته ثابت باشد بدون موصوف ، پس امر ثابت غير منفى مىبايد كه موصوف باشد ، و آن ثابت غير منفى به غير از ممكن معدوم امرى نيست ، پس ممكن عدمى ثابت شود ثبوتش ؛ و اين مطلوب است . جواب گفته مصنّف - رحمه اللّه - از اين حجّت به اين نحو كه امكان امر اعتبارى است ، و نيست امر خارجى ، و الّا تسلسل لازم مىآيد ، به جهت آن كه از براى هر امكانى امكانى خواهد بود ، و نيز لازم مىآيد كه ثبوتى حلول نموده باشد در محلّى كه آن عدمى باشد ، مثل ممكنات معدومه غير موجوده در خارج ، هر چند غير خيالى باشند بنابر ثبوت معدومات ؛ و اين باطل است قطعا . و ايضا امكان

--> ( 1 ) . كشف المراد / 34 ( 2 ) . ن : - بلكه . . . است